Thiên Kiến Hiện Tại – Khi Cái Dễ Trước Mắt Đánh Cắp Tương Lai Của Bạn

Từ khóa chính: thiên kiến hiện tại, trì hoãn, lười biếng, thiếu kỷ luật, ra quyết định sai, tư duy dài hạn

Thiên Kiến Hiện Tại Là Gì?

Thiên kiến hiện tại (present bias) là xu hướng ưu tiên sự thoải mái, phần thưởng ngắn hạn và né tránh khó khăn trước mắt, dù điều đó gây hại về lâu dài.

Tức là:

Biết việc gì đó rất quan trọng, nhưng khó, nên trì hoãn.
Chọn cái “vui ngay”, “dễ làm”, dù cái “khó” mới tạo kết quả thực sự.

Ví dụ:

Biết phải viết content bán hàng, nhưng lại… xem YouTube cho thư giãn tí đã.
Biết nên ăn uống lành mạnh, nhưng thôi… hôm nay ăn lẩu lần cuối.
Biết nên gọi chốt đơn với khách, nhưng để mai làm cũng được…

Vì Sao Thiên Kiến Này Nguy Hiểm?

Làm bạn mất kỷ luật cá nhân.
Khiến bạn trì hoãn những điều quan trọng.
Tích tiểu thành đại – mỗi ngày một chút trì hoãn → thất bại toàn bộ kế hoạch.
Ảo tưởng rằng “mình vẫn đang tiến bộ”, trong khi thực tế thì không.

Dấu Hiệu Bạn Đang Mắc Thiên Kiến Hiện Tại

Bạn hay nói: “Để mai làm.”, “Khi nào rảnh sẽ làm.”
Luôn chọn việc dễ, nhẹ, vui trước – thay vì việc quan trọng.
Cảm thấy mất động lực với các kế hoạch dài hạn.
Có nhiều “việc quan trọng” bị dở dang, kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng.

Ví Dụ Cụ Thể Trong 5 Ngành Nghề

1. Kinh doanh thảo dược:

Biết cần phát triển kênh YouTube chia sẻ kiến thức Đông y, nhưng cứ lười quay video vì “chưa đủ đẹp”, “bận quá” → 1 năm trôi qua, vẫn chưa có gì.

2. Crypto:

Biết nên học kiến thức phân tích kỹ thuật, nhưng lại chọn… lướt TikTok “nghe kèo hot” cho nhanh → mua sai coin, lỗ nặng.

3. Đào tạo doanh nhân:

Biết phải xây lại hệ thống học online, nhưng trì hoãn vì ngại setup → đối thủ vượt lên, bạn mất thị phần.

4. Kinh doanh trà túi lọc:

Biết phải chuẩn hóa quy trình đóng gói, nhưng ngại họp team vì mệt → để sai sót, làm khách phản hồi xấu.

5. Ngành ô tô:

Biết cần học kỹ năng giao tiếp bán hàng cao cấp, nhưng cứ để mai học – vẫn dùng cách cũ, mất khách tiềm năng.

Cách Vượt Qua Thiên Kiến Hiện Tại

1. Làm ngay việc quan trọng nhất đầu ngày

Nguyên tắc “Eat that frog” – ăn con ếch lớn nhất trước.
Dù bạn chỉ hoàn thành 1 việc khó mỗi ngày, bạn đã chiến thắng thiên kiến này.

2. Tạo “deadline giả” và chia nhỏ công việc

Việc càng lớn càng dễ bị trì hoãn.
Hãy chia nhỏ, đặt deadline cụ thể cho từng bước nhỏ – và bắt đầu làm.

3. Áp dụng nguyên tắc 2 phút

Nếu một việc chỉ mất < 2 phút, hãy làm ngay.
Nó giúp bạn “kích hoạt hành động”, vượt qua sức ì ban đầu.

4. Gắn việc khó với phần thưởng

Ví dụ:

“Nếu mình viết xong bài blog hôm nay, tối được xem phim yêu thích.”
Điều này đánh lừa não, giúp bạn duy trì động lực.

5. Tự hỏi: “Việc này có đưa mình gần hơn với mục tiêu 5 năm không?”

Nếu không → loại bỏ.
Nếu có → làm ngay lập tức, dù nhỏ.

Câu Chuyện Thật

Tôi từng ấp ủ dự án viết sách về thảo dược.
Tôi nói “sẽ làm” trong suốt 2 năm.
Mỗi lần định viết thì…

“Thôi để có tâm trạng đã.”
“Thôi để nghiên cứu thêm chút nữa.”
“Thôi hôm nay bận việc công ty.”

Kết quả: 2 năm trôi qua – không dòng nào.

Đến khi tôi áp dụng phương pháp “30 phút/ngày viết 1 ý” → 3 tháng sau, tôi viết xong bản thảo đầu tiên.

Kết Luận

Thiên kiến hiện tại là một kẻ đánh cắp giấc mơ ngọt ngào.
Nó không ồn ào, không nguy hiểm ngay lập tức – nhưng nó ăn mòn tương lai bạn từng chút một.

“Thành công đến từ những hành động đúng – dù rất nhỏ – được lặp lại mỗi ngày.”

Gợi ý hành động hôm nay:

Liệt kê 3 việc quan trọng bạn đang trì hoãn.
Chia nhỏ việc đó thành bước đầu tiên dễ làm.
Làm ngay trong vòng 24 giờ!